تبلیغات
مشکات اندیشه - ارتباط امام مهدى(ع) با امام حسین(ع)

مشکات اندیشه
 
از زمان خلقت آدم ابوالبشر تاكنون همواره دو جریان حقّ و باطل به موازات هم پیش‏رفته و كره خاك هیچ‏گاه از مصاف این دو جریان خالى نبوده است. پیروان هر یك از حق ‏مداران گذشته، همواره بسترسازان حق‏گرایان آینده بوده ‏اند و حق گرایان آینده تداوم ‏بخشان راه حق‏ پرستان گذشته. وضعیت باطل‏ پیشه ‏گان و دور افتادگان از صراط مستقیم نیز بر همین منوال بوده است.

در این میان ارتباط حجت هاى الهى در تداوم‏ بخشیدن به مسیر صحیح هدایت و سعادت بشر بسیار عمیق‏تر و محكم‏تر بوده است؛ چرا كه هر نبىّ و ولىّ الهى با در نظر گرفتن شرایط عصرى كه در آن به سر میبرد راه انبیا و اولیاى الهى پیش از خود را تداوم می‏بخشد. به عبارت دیگر همه انبیا و اولیاى الهى چراغهاى نورانى هدایتند؛ منتهى هر كدام متناسب با شرایط زمانى و مكانى خود به نور افشانى می‏پردازند.

در فرهنگ اسلامى ائمه اطهار (ع) به عنوان جانشینان پیامبر اسلام (ص) همگى نور واحدند و هدف مشتركى را دنبال می‏كنند. وجود هر یك از آنان همانند یك مشعل روشن یا عَلَم سرافراز، مسیر صحیح و كامل هدایت را به بندگان خدا نشان می‏دهند و آنان را از گرفتار شدن به ضلالت و گمراهى باز می‏دارند.

 با این همه ارتباط و پیوستگى بعضى از آنها با همدیگر از ویژگى و خصوصیتى برخوردار است كه از بررسى این گونه از پیوندها می ‏توان با مراحل گوناگون چگونگى تداوم مبارزه حقّ و باطل و سرنوشت نهایى این مبارزات و همینطور با بخشى از ریزه‏ كاریهاى دقیق سنتهاى الهى و روند تحقق نهایى اهداف حیاتبخش انبیا و اولیاى الهى آشنا شد.

بدون تردید پیوستگى و ارتباط امام حسین(ع) با آخرین حجت الهى حضرت بقیة‏اللّه‏(ع) بسیار بارز و در خور تعمّق است؛ چرا كه با بررسى ابعاد مختلف پیوند این دو حجّت الهى به‏ خوبى چگونگى فراهم شدن بستر حاكمیّت احكام و ارزشهاى الهى در سرتاسر عالم مشخص می ‏شود. این نوشته در پى آن است كه برخى از پیوستگیهاى حضرت سیدالشهداء(ع) با موعود بزرگ جهانى حضرت مهدى (ع) را روشن سازد.

الف) امام مهدى(ع) از تبار امام حسین(ع)

در مجموعه روایات منقول از پیامبراكرم(ص) و ائمه اطهار(ع) بارها تصریح شده است كه منجى عالم بشریت حضرت مهدى(ع) از نسل امام حسین(ع) است. از جمله روایت شده است كه پیامبراكرم(ص) در یكى از روزهاى آخر عمر مباركشان در حالى كه دست‏شان را به شانه امام حسین(ع) گذاشته بودند خطاب به دختر بزرگوارشان حضرت زهرا(ع) فرمودند:

مهدى این امت از نسل این فرزندم است. دنیا به پایان نخواهد رسید مگر این‏كه مردى از اولاد حسین(ع) قیام كرده جهان را باعدل و داد پر سازد...(1)

ایشان در جاى دیگر در ضمن معرفى ائمه اطهار(ع) می‏فرمایند:
امامان بعد از من دوازده نفرند كه نُه نفر از آنها از تبار فرزندم حسین(ع) است كه نهمین نفرشان قائم است این دوازده تن اهل بیت و عترت من هستند. گوشت آنها گوشت من و خون آنها از خون من است.(2)

امیرمؤمنان علی بن‏ ابی‏طالب(ع) روزى به حضرت اباعبداللّه‏(ع) فرمودند:
نهمین فرزند تو اى حسین، قائم آل‏ محمّد(ص) است او دین خدا را آشكار ساخته و عدالت را در سرتاسر زمین حاكمیّت خواهد بخشید...(3)

در این باره خود امام حسین(ع) نیز می‏فرمایند:
نهمین فرزند من، قائم به حقّ است خداوند به وسیله او زمین مرده را دوباره زنده خواهد ساخت و دین را حاكمیّت خواهد بخشید. او حق را بر خلاف میل مشركان و دشمنان احقاق خواهد كرد.(4)

ب) تحقق اهداف عاشورا با قیام مهدى(ع)

امام حسین(ع) با هدف زنده ساختن احكام قرآن و سنّت پیامبر اكرم(ص) و از بین بردن بدعتهایى كه در نتیجه حاكمیت بنى امیّه در دین ایجاد شده بود قیام كردند و در طول مسیر مدینه تا كربلا ضمن اشاره به انگیزه قیام شان فرمودند:
من به منظور ایجاد اصلاح در امّت جدم رسول خدا (ص) قیام كرده ‏ام می‏خواهم امر به معروف و نهى از منكر كنم و به همان سیره و شیوه مرسوم جدّم پیامبراكرم(ص) و پدرم علی ‏بن‏ ابی‏طالب(ع) عمل می‏كنم.(5)

آن حضرت در نامه ‏اى به بزرگان قبایل بصره تصریح می‏كنند:
من شما را به كتاب خدا و سنّت پیامبرش دعوت میكنم. در شرایطى كه اكنون ما زندگى می‏كنیم سنت رسول خدا(ص) از بین رفته و به جاى آن بدعت و احكام و ارزشهاى غیر اسلامى نشسته است مرا بپذیرید و به یارى من برخیزید. شما را به راه ارشاد و رستگارى هدایت خواهم كرد.(6)

از مجموعه این گونه ازسخنان امام حسین (ع) اهداف والاى نهضت عاشورا به ‏خوبى روشن می‏شود كه احیاى قرآن، احیاى سنت نبوى و سیره علوى، از بین بردن كج‏رویها، حاكم ساختن حق، حاكمیّت بخشیدن به حق‏ پرستان، از بین بردن سلطه استبدادى حكومت ستمگران، تأمین قسط و عدل در عرصه‏ هاى اجتماعى و اقتصادى و... از جمله آنهاست.


از طرف دیگر وقتى اهداف قیام منجى عالم بشریت و ویژگیهاى حكومت جهانى آن حضرت را مورد بررسى قرار می‏دهیم همین اهداف و انگیزه‏ها حتى با تعابیر مشابه با تعابیر به‏ كار رفته در مورد نهضت حسینى قابل مشاهده است.

حضرت على بن ابیطالب(ع) در توصیف سیره حكومتى امام مهدى(ع) می‏فرمایند:
هنگامى كه دیگران هواى نفس را بر هدایت مقدم بدارند او [مهدى موعود (ع)] امیال نفسانى را به هدایت بر می‏گرداند و در شرایطى كه دیگران قرآن را با رأى خود تفسیر و تأویل خواهند كرد او آراء و عقاید را به قرآن باز می‏گرداند. او به مردم نشان خواهد داد كه چگونه می‏توان به سیره نیكوى عدالت رفتار كرد و او تعالیم فراموش شده قرآن و سیره نبوى را زنده خواهد ساخت.(7)

امام باقر(ع) در روایتى می‏فرمایند:
قائم آل محمّد(ص) مردم را به سوى كتاب خدا، سنّت پیامبر(ص) و ولایت على بن ابى طالب (ع) و بیزارى از دشمنان آنان دعوت خواهد كرد.(8)

امام صادق (ع) می‏فرمایند:
حضرت مهدى(ع) تمام بدعتهاى ایجاد شده در دین را در سرتاسر جهان از بین خواهد برد و در مقابل، تك‏تك سنتهاى نبوى را به اجرا در خواهد آورد.(9)

آن حضرت در جاى دیگر ضمن تصریح به این حقیقت كه امام مهدى(ع) بر طبق سیره و روش رسول اكرم(ص) عمل خواهد كرد؛ درباره اصلاحات انجام شده توسط آن حضرت چنین می‏فرماید:
قائم آل محمّد(ص) به همان شیوه ‏اى كه پیامبر اكرم(ص) رفتار می‏كردند رفتار خواهد كرد آنچه از نشانه و ارزشها و شیوه ‏هاى جاهلیت كه باقى مانده ‏اند از میان برمی‏دارد و پس از ریشه كن كردن بدعتها احكام اسلام را از نو حاكمیّت می‏ بخشد.(10)

امام صادق(ع) در زمینه نوع قضاوت و داورى و برخورد آن حضرت با ظلم و ستم نیز میفرمایند:
چون قائم ما قیام كنند در بین مردم به عدالت داورى خواهند كرد و در زمان او بساط ستم و بیداد از روى زمین جمع خواهد شد و راهها امن شده... و هر صاحب حقّى به حقّ خود دست خواهد یافت و احكام و ارزشهاى حیات‏بخش دینى در سرتاسر جامعه حاكمیّت پیدا خواهد كرد.(11)

نتیجه آن كه علاوه بر مشترك بودن اهداف نهضت عاشورا با قیام امام مهدى(ع) در زمان حكومت جهانى حضرت ولى عصر(ع) بذرها و نهال هاى غرس شده در جریان قیام كربلا به بار خواهد نشست و به بركت آن، جهان پر از عدل و داد خواهد شد و تمام اهداف انبیاى الهى از آدم تا خاتم تحقق خواهد یافت و بشر طعم واقعى صلح و امنیّت و سعادت را خواهد چشید.

ج) مهدى(ع) منتقم خون امام حسین(ع)
یكى از القاب حضرت مهدى(ع) منتقم است. در توضیح علّت برگزیده شدن این لقب بر آن حضرت مطالب زیادى در سخنان اهل بیت(ع) وارد شده است. از جمله در روایتى كه از امام محمّدباقر(ع) نقل شده، وقتى از آن حضرت سؤال می‏كنند كه چرا فقط به آخرین حجّت الهى قائم گفته می‏شود؟ آن حضرت در پاسخ می‏فرمایند:

چون در آن ساعتى كه دشمنان، جدّم امام حسین(ع) را به قتل رساندند فرشتگان با ناراحتى در حالى كه ناله سرداده بودند عرض كردند پروردگارا! آیا از كسانى كه برگزیده و فرزند برگزیده تو را ناجوانمردانه شهید كردند در می‏گذرى؟
در جواب آنها خداوند به آنان وحى فرستاد كه: اى فرشتگان من! سوگند به عزّت و جلالم از آنان انتقام خواهم گرفت هرچند بعد از مدّت زمان زیادى. آن گاه خداوند متعال نور و شبح فرزندان امام‏ حسین(ع) را به آنان نشان داد و پس از اشاره به یكى از آنان كه در حال قیام بود فرمود: با این قائم از دشمنان حسین(ع) انتقام خواهم گرفت.(12)

در تفسیر آیه «وَمَنْ قُتِلَ مظلوماً فقد جَعَلْنا لِوَلیّه سلطاناً...؛ هر كس مظلومانه كشته شود ما براى ولى او تسلطى بر ظالم قرار میدهیم»...(13)
 از امام صادق (ع) روایت شده است كه:
مراد از مظلوم در این آیه، حضرت امام حسین(ع) است كه مظلوم كشته شد و منظور «جَعَلنا لِوَلیِّه سلطانا» امام مهدى(ع) است(14)

امام ‏باقر(ع) نیز تصریح میكنند:
ما اولیاى دم امام حسین(ع) هستیم. هنگامى كه قائم ماقیام كنند پی‏گیرى خون امام حسین(ع) خواهد كرد.(15)

در دعاى ندبه نیز به این حقیقت با این تعبیر تصریح شده است:
أینَ الطالِبُ بِدَمِ المَقتولِ بِكَربَلا.
كجاست آن عزیزى كه پس از ظهورش خون شهید مظلوم كربلا را از دشمنان باز پس خواهد گرفت...(16)

همچنین روایت شده است كه حضرت مهدى(ع) پس از ظهور بین ركن و مقام براى مردم خطبه خواهد خواند و در مهم‏ترین قسمت خطبه به صورت مكرر با نهایت اندوه و تأثر شهادت مظلومانه امام حسین(ع) را مورد اشاره قرار خواهد داد از جمله خواهد فرمود:

اى مردم جهان! منم امام قائم. منم شمشیر انتقام الهى كه همه ستمگران را به سزاى اعمالشان خواهم رساند و حقّ مظلومان را از آنها پس خواهم گرفت. اى اهل عالم! جدّم حسین بن على(ع) را تشنه به شهادت رساندند و بدن مبارك او را عریان در روى خاكها رها كردند. دشمنان از روى كینه توزى جدم حسین(ع) را ناجوانمردانه كشتند...(17)

در حقیقت با این گونه از عبارات نوید انتقام خون به ناحق ریخته امام حسین(ع) را به جهانیان خبر می‏دهد...
و هم چنین به دلالت روایات فراوانى شعار یاران امام مهدى(ع) پس از ظهور این جمله بسیار الهام‏ب خش است:
یالثارات الحُسَین(ع)(18).
اى بازخواست كنندگان خون حسین(ع).

این جمله اشاره به این معنا دارد كه هنگام انتقام خون پاك امام حسین(ع) فرارسیده است كسانى كه میخواهند از دشمنان آن حضرت انتقام خون به‏ ناحقّ ریخته حجّت الهى را بگیرند مهیا شوند.

د) مهدى(ع) همیشه به یاد حسین(ع)
از آنجا كه امام حسین(ع) با تمام وجود همه توانمندیها و سرمایه ‏هاى خود را ایثار كرد تا اسلام را از خطر اساسى برهاند؛ آخرین حجت الهى نیز تصریح دارند كه همواره به یاد ایثارگرى و فداكاریهاى آن حضرت هستند و شب و روز با یادآورى مصیبتهایى كه بر ایشان روا داشته شد خون گریه میكنند.

در بخشى از زیارت «ناحیه مقدسه» در این باره میخوانیم:
...اگر روزگار وقت زندگى مرا از تو (اى حسین(ع)) به تأخیر انداخت و یارى و نصرت تو در كربلا در روز عاشورا نصیب من نشد، اینك من هر آینه صبح و شام به یاد مصیبتهاى تو ندبه می‏كنم و به جاى اشك بر تو خون گریه میكنم...

بدون تردید این قبیل از تعابیر نهایت محبّت و دلبستگى حضرت مهدى(ع) رابه سیّد الشهداء(ع) نشان می‏دهد و ضرورت زنده نگه داشتن خاطره اباعبداللّه(ع) از جمله از طریق عزادارى براى آن حضرت را مورد تأكید قرار داده و عمق فاجعه كربلا و جنایت بنى امیه به اسلام و انسانیت را افشا می‏كند.

حتى این به یاد امام حسین(ع) بودن در عملكرد سایر ائمه اطهار(ع) نیز به چشم می‏خورد؛ یعنى آنها نیز در مواقع اشاره به فداكاریها و مظلومیتهاى امام حسین(ع) به گونه ‏اى موضوع امام مهدى(ع) را مورد تأكید قرار داده ‏اند به عنوان مثال: در دعاى ندبه امام صادق(ع) یاد سیّد الشهداء(ع) به همراه امام مهدى(ع) گرامى داشته شده است. در حقیقت شكایت شهادت جانگداز حضرت امام حسین(ع) به ساحت مقدّس حضرت بقیة‏اللّه(ع) شده است و درخواست می‏شود كه به عنایت خداوند متعال هر چه زودتر زمینه ظهور فراهم شود بلكه هر چه زودتر مهدى موعود(ع) ظهور نموده انتقام خون آن حضرت را از دشمنان بگیرند...و حتى به پیروان اهل بیت(ع) توصیه می‏شود كه در شب میلاد امام عصر (عج) از زیارت امام حسین(ع) غافل نشوند.

البتّه این موضوع به همین صورت در مورد امام حسین(ع) نیز مطرح است؛ یعنى حضرت اباعبداللّه حسین(ع) نیز همواره به یاد مهدى موعود(ع) بوده ‏اند. در دعاى روز ولادت امام حسین(ع) از امام مهدى(ع) یاد می‏شود و در روز عاشورا و در زیارت عاشورا نام و یاد مهدى(ع) تسلى بخش قلب سوزان شیفتگان اهل بیت(ع) است.

مجموعه این برنامه ‏هاى حساب شده، پیوند عاشورا و امام حسین(ع) را با قیام جهانى امام مهدى(ع) هر چه بیشتر روشن می ‏سازند.

گذشته از همه آنچه بیان شد، طبق روایات بسیارى كه از حضرات معصومین(ع) نقل شده است در بسیارى از مسائل جزئى نیز امام مهدى (ع) با امام حسین(ع) پیوستگی ها و ارتباطات قابل توجهى دارند كه از آن جمله است:

1. روز ظهور امام مهدى(ع) مقارن با روز عاشورا است. از امام باقر(ع) روایت شده است:
قائم آل محمّد(ص) در روز شنبه كه مصادف با روز عاشورا؛ یعنى همان روزى كه حضرت اباعبداللّه(ع) به شهادت رسیدند قیام خواهد كرد.(19)

2. از مجموعه روایات به خوبى روشن می ‏شود همانگونه كه امام حسین(ع) نهضت خود را از مكه آغاز كردند؛ یعنى پس از خارج شدن از مدینه به مكه آمدند و از كنار بیت‏ اللّه‏ قیام خود را به مردم خبر دادند و به سمت كوفه حركت كردند، حضرت مهدى(ع) نیز از كنار بیت اللّه جهانیان را به بیعت با خود فرا خواهد خواند و آن گاه حركتهاى اصلاحى را تداوم خواهد بخشید و در نهایت مقرّ حكومتى خویش را در كوفه قرار خواهد داد.

3. حتى طنین صداى امام مهدى(ع) همان طنین صداى امام ‏حسین(ع) است. پیام مهدى(ع) همان پیام حسین(ع) است كه فریاد می زند:
اى مردم مگر نمی ‏بینید به حقّ عمل نمی ‏شود و از باطل خوددارى نمی ‏گردد... امر به معروف و نهى از منكر كنار گذاشته شده است و احكام الهى و سنن پیامبر (ص) آشكار هتك می ‏شود و...

این پیام و هشدار در لحظه ظهور با همان صدا به مردم جهان اعلام خواهد شد كه امام حسین(ع) در روز عاشورا با همان لحن و آهنگ مردم را به تبعیت از حقّ و اعراض از بدیها فرا خواندند:
إنّ صوت القائم یشبه بصوت الحسین(ع).
صداى [گیرا و دلنواز] قائم شبیه (طنین خوش) صداى اباعبداللّه(ع) است.

4. برخى از یاران حسین(ع) پس از رجعت در ركاب امام مهدى(ع) به یارى آن حضرت خواهند پرداخت و حتى برخى از فرشتگانى كه جزء اصحاب امام‏ حسین(ع) بوده ‏اند در خدمت قائم آل محمّد(ص) خواهند بود و... .

«أللّهمّ نرغب إلیك دولة كریمة تعزّبها الإسلام و أهله و تُذِّلُ بها النفاق و أهله...»
_______________________________________________________
1 .بحارالانوار، ج51، ص91.
2 .كشف ‏الغمة، ج3، ص294.
3 .منتخب ‏الاثر، ص467
4 .اعلام ‏الورى، 384.
5 .بحارالانوار، ج45، ص6.
6 .حیاة‏الإمام ‏الحسین(ع)، ج2، ص264
7 .بحارالانوار، ج51، ص130.
8 .الزام ‏الناصب، ص177.
9 .ینابیع‏ الموّدة، ج3، ص62.
10.بحارالانوار، ج52، ص352.
11.همان، ص338.
12.دلائل‏ الامامة، ص239.
13.سوره اسراء (17) آیه 33.
14.البرهان فى تفسیر القرآن، ج4، ص559.
15.همان، ص560.
16.دعاى ندبه.
17.الزام‏ الناصب، ج2، ص282.
18.النجم ‏الثاقب، ص469.
19.بحارالانوار، ج52، ص 285. 




طبقه بندی: مناسبتها،  امام عصر(عج الله)،  دلگویه، 
نوشته شده در تاریخ جمعه 26 آبان 1391 توسط سفیر شیدایی